top of page

Tlodi Bwyd

Dan arweiniad Jen Griffiths -  Rheolwr Budd-daliadau, Portffolio Cymunedol ac Asedau - Cyngor Sir Sir y Fflint

FoodPoverty.jpg

Cefndir 

Dechreuodd TDoG Tlodi Bwyd ym mis Mawrth 2018 fel darn o waith yn seiliedig ar le penodol wedi'i leoli yn y Fflint. Yn gynnar iawn yn y rhaglen waith gwnaethom sylweddoli na fyddai’n bosibl nac yn adeiladol cyfyngu’r gwaith tlodi bwyd i’r maes hwn (er y bu ffocws cryf ar hyn er hynny) ac er mwyn mynd i’r afael â thlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd fel un o achosion sylfaenol anghydraddoldeb iechyd yr oedd angen arnom i ehangu ein ffocws.
 

Rydym wedi datblygu rhwydwaith penodol yn Sir y Fflint a rhwydwaith ehangach ar draws Gogledd Cymru i gyd ac ar y cyd wedi cytuno:
 

Tlodi bwyd yw'r anallu i fforddio, neu i gael mynediad at, fwyd i greu diet iach. Mae'n ymwneud ag ansawdd bwyd yn ogystal â maint. Nid yw'n ymwneud â newyn yn unig, ond hefyd â chael maeth priodol i sicrhau a chynnal iechyd.
 

Mae maeth da yn cefnogi iechyd meddwl a chorfforol ac mae yna dystiolaeth sy'n cysylltu maeth â chyrhaeddiad addysgol plant.
 

Mae Cyngor Sir y Fflint gyda Can Cook a ClwydAlyn wedi buddsoddi'n sylweddol i sefydlu menter gymdeithasol Well Fed i helpu i fynd i'r afael â thlodi bwyd yn Sir y Fflint ac yn y pen draw ledled Gogledd Cymru. Mae'r model yn darparu prydau wedi'u paratoi'n ffres i wasanaethau Gofal Ychwanegol ClwydAlyn sy'n darparu llif incwm craidd i Well Fed, sydd wedyn yn caniatáu i'r fenter weithio ar raglenni tlodi bwyd.

 

Ymhlith y prosiectau a gyflwynwyd mae:

Cyflwyno menter ffrwythau am ddim i ysgolion uwchradd

Roedd pryder wedi ei godi gan grŵp yn Sir y Fflint o amgylch disgyblion ysgol uwchradd sy'n derbyn lwfans prydau ysgol am ddim, a oedd yn defnyddio peth o'u lwfans pan gyrhaeddon nhw'r ysgol i brynu brecwast ac nad oedd ganddyn nhw ddigon ar ôl i brynu pryd bwyd iawn amser Cinio.
 

Ar ôl siarad â'r 11 ysgol uwchradd yn Sir y Fflint, roedd 10 ohonyn nhw eisoes yn ariannu eu clwb brecwast eu hunain ac roedd y disgyblion yn derbyn brecwast am ddim i sicrhau eu bod nhw'n dechrau eu diwrnod yn dda.
 

Fodd bynnag, gwnaethom gydnabod bod gan rai plant ffordd o fyw anhrefnus ac efallai na fyddant bob amser yn cyrraedd yr ysgol mewn pryd i dderbyn brecwast am ddim, ac felly gwnaethom edrych i weld a allem ddarparu ffrwythau am ddim fel byrbryd ganol bore. Gan weithio gyda'n partneriaid Newydd Arlwyo a Glanhau, roeddem yn gallu sicrhau cyflenwr ffrwythau i ddosbarthu ffrwythau i'r ysgol yn wythnosol i'n galluogi i gynnal treial 12 wythnos, a gafodd groeso mawr gan ddisgyblion yn enwedig gyda'r grwpiau oedran iau.

“Yr her ydi mai dim ond trwy gydweithredu, cydgysylltu a chyflawni gyda'n gilydd y gellir cyflawni effeithiau negyddol a niweidiol tlodi bwyd."

 

Agor yr Hwb Bwyd Da 

Nod yr Hwb Bwyd Da yng Nghanolfan Daniel Owen, yr Wyddgrug, oedd galluogi trigolion lleol i alw i mewn i'r canolbwynt i archebu eu prydau iachus. Menter fwyd yw Well Fed sy'n ceisio cysylltu pobl trwy fwyd ffres, lleol. Gyda phob pryd sydd wedi'i brynu, mae'r canolbwynt yn derbyn £1 i'w alluogi i ddal ati i'w aelodau.
 

Sicrhaol yn dda Wedi'i fwydo arian i i gael peilot popty arafach gwasanaeth wythnos yn yr Hwb Bwyd Da, a yw yn oed at mae'n dda.
 

Rhoddwyd popty araf a dau fag popty araf i bob cyfranogwr, gyda chyfarwyddiadau ar sut i baratoi a choginio gyda nhw, ynghyd â thaleb £10 i'w gwario ar gynhyrchion ffres.  

Prydau ysgol am ddim
Pan gaeodd ysgolion ledled Sir y Fflint ym mis Mawrth 2020 oherwydd pandemig Coronavirus, buom yn gweithio gyda Newydd Catering i ddosbarthu dros 136,000 o becynnau cinio dros saith wythnos i stepen drws yr holl ddisgyblion a dderbyniodd brydau ysgol am ddim.
 

Yn dilyn y cyfnod hwn gwnaethom symud i ddull gwahanol, gan wneud taliad uniongyrchol o £ 19.50 yr wythnos, fesul plentyn, i gyfrif banc eu rhiant er mwyn rhoi mwy o hyblygrwydd iddynt brynu'r bwyd yr oeddent ei eisiau i'w plant. 

Cymorth bwyd brys
Mesur arall a weithredwyd mewn ymateb i'r pandemig oedd darparu cymorth bwyd brys i bobl sy'n cysgodi, trwy wella'r ddarpariaeth parseli bwyd a ddarperir gan Lywodraeth Cymru gyda phrydau bwyd ffres.

 

Mae'r rhaglen yn cefnogi tua 500 o aelwydydd bob wythnos ac, ar ôl ei chwblhau, bydd wedi darparu tua 54,000 o brydau bwyd.

bottom of page